کم کاری تیروئید

کم کاری تیروئید
کمکاری تیروئید ، زمانی است که غده تیروئید به اندازه کافی هورمون تیروئید برای تأمین نیازهای بدن تولید نمیکند. تیروئید یک غده کوچک و پروانهای شکل در جلوی گردن است. هورمونهای تیروئید نحوه استفاده بدن از انرژی را کنترل میکنند، بنابراین تقریباً بر هر عضوی در بدن، حتی بر ضربان قلب نیز تأثیر میگذارند. بدون هورمونهای تیروئید کافی، بسیاری از عملکردهای بدن دچار اختلال میشوند.
کمکاری تیروئید چقدر شایع است؟
تقریباً از هر 100 نفر 12 سال و بالاتر، 5 نفر دچار کمکاری تیروئید هستند، اگرچه بیشتر موارد خفیف هستند یا علائم کمی از بیماری را نشان می دهند.
چه کسی بیشتر در معرض ابتلا به کمکاری تیروئید است؟
زنان بسیار بیشتر از مردان در معرض ابتلا به کمکاری تیروئید هستند. این بیماری همچنین در افراد بالای 60 سال شایعتر است.
اگر هر یک از موارد زیر را دارید، احتمال ابتلا به کمکاری تیروئید در شما بیشتر خواهد بود:
* قبلاً مشکل تیروئیدی مانند گواتر داشتهاید
* برای اصلاح مشکل تیروئید، جراحی یا ید رادیواکتیو انجام دادهاید
*تحت پرتودرمانی تیروئید، گردن یا قفسه سینه قرار گرفتهاید
*سابقه خانوادگی بیماری تیروئید دارید
*در 6 ماه گذشته باردار بودهاید
* به سندرم ترنر مبتلا هستید (یک اختلال ژنتیکی که زنان را تحت تأثیر قرار میدهد)
در مواردی که به هر یک از بیماری های زیر دچار هستید، احتمال کمکاری تیروئید شما نیز بیشتر است:
*بیماری سلیاک
*سندرم شوگرن (Sjogren’s syndrome)، بیماری که باعث خشکی چشم و دهان میشود
*کمخونی خطرناک ، بیماری ناشی از کمبود ویتامین B12
*دیابت نوع 1 یا نوع 2
*آرتریت روماتوئید (rheumatoid arthritis)، یک بیماری خودایمنی که مفاصل را تحت تأثیر قرار میدهد
*لوپوس (Lupus)، یک بیماری التهابی خودایمنی مزمن
آیا کمکاری تیروئید در دوران بارداری یک مشکل بزرگ است؟
اگر کمکاری تیروئید در دوران بارداری درمان نشود، میتواند هم مادر و هم نوزاد را تحت تأثیر قرار دهد.
با این حال، داروهای تیروئید میتوانند به پیشگیری از مشکلات کمک کنند و مصرف آنها در دوران بارداری زیر نظر پزشک معالج بیخطر است. بسیاری از زنانی که داروی هورمون تیروئید مصرف میکنند، در دوران بارداری به دوز بالاتری نیاز دارند، بنابراین اگر متوجه شدید که باردار هستید، فوراً با پزشک خود مشورت نمایید.
عوارض کم کاری تیروئید چیست؟
کم کاری تیروئید میتواند در کلسترول بالا نقش داشته باشد. اگر کلسترول بالایی دارید، باید برای کم کاری تیروئید آزمایش دهید. به ندرت، کم کاری تیروئید شدید درمان نشده ممکن است منجر به کمای میکسدما شود، نوعی شدید از کم کاری تیروئید که در آن عملکرد بدن تا حد تهدید کننده زندگی کند میشود. کمای میکسدما نیاز به درمان فوری پزشکی دارد.
علائم کم کاری تیروئید چیست؟
کم کاری تیروئید علائم زیادی دارد که میتواند از فردی به فرد دیگر متفاوت باشد. برخی از علائم رایج کم کاری تیروئید عبارتند از
خستگی و خواب آلودگی
افزایش وزن
عدم تحمل سرما (احساس سرما غیر طبیعی)
درد مفاصل و عضلات
خشکی پوست یا خشکی و نازک شدن مو
دورههای قاعدگی شدید یا نامنظم یا مشکلات باروری
کاهش ضربان قلب
افسردگی
از آنجا که کم کاری تیروئید به آرامی ایجاد میشود، ممکن است ماهها یا حتی سالها متوجه علائم این بیماری نشوید. بسیاری از این علائم، به ویژه خستگی و افزایش وزن، در جوامع امروزی شایع هستند و لزوماً به این معنی نیستند که شما مشکل تیروئید دارید.
چه چیزی باعث کم کاری تیروئید میشود؟
کم کاری تیروئید علل مختلفی دارد، از جمله:
بیماری هاشیماتو
تیروئیدیت یا التهاب تیروئید
کم کاری تیروئید مادرزادی یا کم کاری تیروئیدی که از بدو تولد وجود دارد
برداشتن بخشی یا تمام تیروئید با جراحی
پرتودرمانی تیروئید
مصرف برخی داروها
در موارد کمتر، کم کاری تیروئید ناشی از ید بیش از حد یا خیلی کم در رژیم غذایی یا اختلالات غده هیپوفیز یا هیپوتالاموس است. با این حال، کمبود ید به دلیل افزودن در نمک های خوراکی ید دار بسیار نادر است.
بیماری هاشیماتو (Hashimoto)
بیماری هاشیماتو، یک اختلال خودایمنی، شایعترین علت کمکاری تیروئید است.
در این بیماری، سیستم ایمنی بدن شما به تیروئید حمله میکند. تیروئید ملتهب میشود و نمیتواند به اندازه کافی هورمون تیروئید تولید کند.
تیروئیدیت
تیروئیدیت، التهاب تیروئید شما، باعث نشت هورمون تیروئید ذخیره شده از غده تیروئید شما میشود. در ابتدا، نشت هورمون، سطح هورمون خون شما را افزایش میدهد و منجر به تیروتوکسیکوز میشود، وضعیتی که در آن سطح هورمون تیروئید بسیار بالا است. تیروتوکسیکوز ممکن است ماهها طول بکشد. پس از آن، تیروئید شما ممکن است کمکار شود و با گذشت زمان، این وضعیت ممکن است دائمی شود و نیاز به جایگزینی هورمون تیروئید داشته باشد.
سه نوع تیروئیدیت میتواند باعث تیروتوکسیکوز و به دنبال آن کمکاری تیروئید شود.
1.تیروئیدیت تحت حاد شامل تیروئید ملتهب و بزرگ شده دردناک است.
2.تیروئیدیت پس از زایمان پس از زایمان زن ایجاد میشود.
3.تیروئیدیت خاموش بدون درد، گاهی با بزرگ شدن غده تیروئید همراه است و در بیشتر موارد عامل آن بیماری خودایمنی می باشد.
کمکاری تیروئید مادرزادی
برخی از نوزادان با تیروئیدی متولد میشوند که به طور کامل رشد نکرده یا به درستی کار نمیکند. در صورت عدم درمان، کمکاری تیروئید مادرزادی میتواند منجر به ناتوانی ذهنی و اختلال رشد شود (زمانی که نوزاد طبق انتظار رشد نمیکند). درمان زودهنگام میتواند از این مشکلات جلوگیری کند. به همین دلیل است که اکثر نوزادان در هنگام بدو تولد برای کمکاری تیروئید آزمایش میشوند.
برداشتن بخشی یا تمام تیروئید با جراحی
وقتی جراحان بخشی از تیروئید را برمیدارند، بخش باقیمانده ممکن است مقادیر طبیعی هورمون تیروئید تولید کند. اما برخی از افرادی که این عمل جراحی را انجام میدهند ممکن است دچار کمکاری تیروئید شوند. برداشتن کل تیروئید همیشه منجر به کمکاری تیروئید میشود.
جراحان ممکن است بخشی یا تمام تیروئید را به عنوان درمانی برای موارد زیر خارج کنند:
1. پرکاری تیروئید
2.گواتر بزرگ
- ندولهای تیروئید، که تومورها یا تودههای غیرسرطانی در تیروئید هستند و میتوانند هورمون تیروئید زیادی تولید کنند
4.سرطانهای کوچک تیروئید
پرتودرمانی تیروئید
ید رادیواکتیو، یک درمان رایج برای پرکاری تیروئید، به تدریج سلولهای تیروئید را از بین میبرد. اگر تحت درمان با ید رادیواکتیو قرار بگیرید، احتمالاً در نهایت به کمکاری تیروئید مبتلا خواهید شد. پزشکان همچنین افرادی را که سرطان سر یا گردن دارند با پرتودرمانی خارجی درمان میکنند که در صورت استفاده از آن در درمان، میتواند به تیروئید نیز آسیب برساند.
داروها
برخی داروها میتوانند در تولید هورمون تیروئید اختلال ایجاد کرده و منجر به کمکاری تیروئید شوند، از جمله برخی، داروهای قلبی، داروهای اختلال دوقطبی، داروهای سرطان به ویژه چندین داروی سرطان که اخیراً تولید شدهاند، میتوانند مستقیماً بر تیروئید تأثیر بگذارند یا با آسیب رساندن به غده هیپوفیز، به طور غیرمستقیم بر آن تأثیر بگذارند.
پزشکان چگونه کمکاری تیروئید را تشخیص میدهند؟
بهترین روش برای تشخیص کم کاری تیروئید در درجه اول آزمایش خون می باشد. پزشک شما سابقه پزشکی شما را بررسی کرده و معاینه فیزیکی انجام میدهد. تشخیص کمکاری تیروئید نمیتواند تنها بر اساس علائم باشد، زیرا بسیاری از علائم آن مشابه علائم سایر بیماریها است. به همین دلیل است که پزشک شما ممکن است از چندین آزمایش خون تیروئید و آزمایشهای تصویربرداری برای تأیید تشخیص و یافتن علت آن استفاده کند.
از آنجا که کمکاری تیروئید میتواند باعث مشکلات باروری شود، زنانی که در باردار شدن مشکل دارند، اغلب برای مشکلات تیروئید آزمایش میشوند.
پزشکان چگونه کمکاری تیروئید را درمان میکنند؟
کمکاری تیروئید با جایگزینی هورمونهایی که تیروئید شما دیگر نمیتواند تولید کند، درمان میشود. شما لووتیروکسین، یک داروی هورمون تیروئید مشابه هورمونی که تیروئید سالم تولید میکند، مصرف خواهید کرد. این دارو که معمولاً به شکل قرص تجویز میشود، به صورت مایع و کپسول ژلهای نرم نیز موجود است.
این فرمولهای جدیدتر ممکن است به افرادی که مشکلات گوارشی دارند در جذب هورمون تیروئید کمک کنند. پزشک شما ممکن است توصیه کند که دارو را صبح قبل از صبحانه مصرف کنید.
پزشک شما حدود 6 تا 8 هفته پس از شروع مصرف دارو، برای شما آزمایش خون تجویز میکند تا در صورت نیاز دوز داروی شما را تنظیم میکند. هر بار که دوز شما تنظیم میشود، آزمایش خون دیگری از شما گرفته میشود. هنگامی که به دوزی رسیدید که برای شما مؤثر است، پزشک شما احتمالاً آزمایش خون را 6 ماه و سپس سالی یک بار تکرار میکند.
نکته مهم این است که حتما در زمان انجام آزمایش طبق گفته پزشک معالج داروی تیروئید خود را مصرف کرده و از قطع خودسرانه آن قبل و بعد از آزمایش خودداری کنید.
به احتمال زیاد، کمکاری تیروئید شما با داروی هورمون تیروئید کاملاً قابل کنترل است، البته تا زمانی که دوز توصیهشده را طبق دستورالعمل مصرف کنید. هرگز بدون مشورت با پزشک، مصرف داروی خود را قطع نکنید.
مصرف بیش از حد داروی هورمون تیروئید میتواند باعث مشکلات جدی مانند فیبریلاسیون دهلیزی یا پوکی استخوان شود.
چگونه غذا خوردن، رژیم غذایی و تغذیه بر کم کاری تیروئید تأثیر میگذارد؟
تیروئید شما از ید برای ساخت هورمونهای تیروئید استفاده میکند. با این حال، اگر به بیماری هاشیماتو یا سایر انواع اختلالات خودایمنی تیروئید مبتلا هستید، ممکن است به عوارض جانبی مضر ید حساس باشید. خوردن غذاهایی که مقادیر زیادی ید دارند ممکن است باعث کم کاری تیروئید یا بدتر شدن آن شود. مصرف مکملهای ید نیز میتواند همین اثر را داشته باشد.
با پزشک خود در مورد اینکه چه غذاهایی را باید محدود یا از آنها اجتناب مشورت نمایید.
اگر باردار هستید، به ید بیشتری نیاز دارید زیرا کودک از رژیم غذایی شما ید دریافت میکند. در مورد میزان ید مورد نیاز خود با پزشک خود صحبت کنید.
آزمایشهای بالینی برای کمکاری تیروئید
آزمایشگاه نوین زنجان آزمایشهای تشخیصی را در بسیاری از بیماریها، از جمله بیماریهای غدد درونریز، انجام و پشتیبانی میکند. این آزمایشها به دنبال یافتن راههای جدید برای پیشگیری، تشخیص یا درمان بیماری و بهبود کیفیت زندگی هستند.
تمامی تست های هورمونی مربوط به بیماری های تیروئیدی با دستگاه های تمام اتوماتیک و تکنیک کمی لومینساس در آزمایشگاه نوین زنجان انجام می پذیرد.